Kort antwoord: "caption" heeft in het Nederlands twee betekenissen die niets met elkaar te maken hebben. Op social media is een caption het bijschrift onder je foto of video — de tekst die je zelf typt. In video en toegankelijkheid is captions de Engelse standaardterm voor ondertiteling van gesproken audio, inclusief geluiden die je moet horen om de video te snappen.
Kwam je hier voor het bijschrift, dan is de eerste sectie hieronder je hele antwoord. Ging het je om ondertiteling, sla die dan over — daaronder staat de definitie die in richtlijnen wordt gebruikt, plus het verschil met ondertitels en een transcript. Openheid vooraf: ik run Subanana, een ondertitelings- en transcriptietool. Die komt pas ter sprake als de begrippen op tafel liggen.
Betekenis 1: caption als bijschrift
Op Instagram, LinkedIn of TikTok is de caption de tekst die onder of naast je beeld staat. Nederlands heeft er gewoon een woord voor — bijschrift — maar in marketingteams is het Engelse woord blijven hangen, waarschijnlijk omdat de knop in de app zelf Engels is.
Verder valt er over deze betekenis weinig te zeggen dat je niet al weet: het is jouw eigen tekst, jij typt hem, er komt geen techniek aan te pas. Wat een goede caption is, is een schrijfvraag, geen definitiekwestie.
Klaar? Dan hoef je niet verder te lezen. Hieronder gaat het over de andere betekenis.
Betekenis 2: caption als ondertiteling
Zodra het over video gaat, betekent captions iets heel anders: de tekstversie van wat er te horen is. De Nederlandse richtlijn zegt het onomwonden — bij succescriterium 1.2.2 van de WCAG-richtlijnen staat:
« Het gaat hier om ondertiteling voor doven en slechthorenden. Deze wordt in het Engels vaak captions genoemd. »
— NL Design System, richtlijnpagina, geraadpleegd op 30 juli 2026
Dat is de kern: captions is het Engelse woord voor de ondertiteling die is gemaakt voor mensen die het geluid niet horen. En die bevat méér dan alleen de gesproken zinnen. Dezelfde pagina:
« Deze ondertiteling heeft gesproken tekst, maar ook andere informatie die nodig is om de video te begrijpen. Bijvoorbeeld omschrijvingen van muziek of geluidseffecten. »
Een deur die dichtslaat, muziek die spanning opbouwt, iemand die buiten beeld lacht: dat hoort erbij. Precies dat onderscheidt captions van een simpele uitgeschreven dialoog.
De richtlijn noemt trouwens een bredere groep dan je zou denken. Naast doven en slechthorenden worden ook anderstaligen genoemd, en mensen die hun aandacht moeilijk bij audio houden. Wie ooit een video zonder geluid in de trein heeft bekeken, hoort er die dag ook bij.
Captions of subtitles — waarom Engels twee woorden heeft en Nederlands één
Hier zit de verwarring waar je op stuit zodra je met Engelstalige tools werkt. Volgens het toegankelijkheidsinitiatief van het W3C is het onderscheid als volgt: captions zijn in dezelfde taal als de gesproken audio en bevatten ook de niet-gesproken informatie, terwijl subtitles de vertaling zijn van het gesprokene naar een andere taal. Het W3C voegt eraan toe dat captions een toegankelijkheidsvoorziening zijn, en vertaalde subtitles niet direct.
In het Nederlands heet dat allebei gewoon ondertiteling. Dat is geen slordigheid, maar het verklaart wel waarom een tool je soms vraagt te kiezen tussen twee dingen die in jouw hoofd één ding zijn.
Praktisch samengevat:
| Engels | Nederlands | Zelfde taal als de audio? | Bevat geluiden en sprekers? |
|---|---|---|---|
| Captions | Ondertiteling voor doven en slechthorenden | Ja | Ja |
| Subtitles | Vertaalde ondertiteling | Nee, vertaald | Meestal niet |
Closed captions of open captions
Nog twee Engelse termen die je tegenkomt bij het exporteren:
- Closed captions zitten in een apart bestand (meestal
.srtof.vtt) naast de video. De kijker kan ze aan- en uitzetten, en zoekmachines kunnen de tekst lezen. - Open captions zijn in het beeld gebrand. Ze staan altijd aan en zijn niet uit te zetten — handig voor social feeds die video standaard zonder geluid afspelen, en voor schermen waar je geen speler-instellingen hebt.
De keuze is puur praktisch: heb je een speler die ondertitelbestanden ondersteunt, kies dan closed. Post je naar een feed, dan is ingebrand vaak het enige dat werkt.
Caption, ondertitel of transcript?
Dit is de laatste verwarring, en de makkelijkste om op te lossen: een transcript is een doorlopende, leesbare tekst van wat er gezegd is — bedoeld om te lézen, met leestekens en alinea's, meestal met de sprekers erbij. Ondertiteling is bedoeld om te kijken: korte regels, strak op de tijdcode, en volgens de conventie zonder leestekens.
Dat laatste verbaast mensen die voor het eerst een ondertitelbestand openen. Het is geen slordigheid van de tool — het is de afspraak in ondertiteling. Wil je precies weten hoe letterlijk zo'n uitgeschreven tekst moet zijn, dan legt verbatim betekenis de niveaus uit; wil je er zelf een maken, dan staat het stappenplan in transcript maken van audio.
Zelf captions maken
Automatische ondertiteling is inmiddels de normale route. De Nederlandse richtlijn is daar nuchter over, en die nuchterheid geldt net zo goed voor mijn eigen tool:
« Automatisch gegenereerde ondertiteling is praktisch. Het laat echter vaak steken vallen. Dit gebeurt vooral met namen, als er veel jargon is, of als de taal van de audio afwijkt van de gebruikte tool. Ook wordt niet-gesproken audio niet meegenomen hierin. »
— NL Design System, dezelfde richtlijnpagina
Namen, vakjargon, en niet-gesproken geluid: dat zijn precies de drie dingen die je na afloop zelf moet nalopen. Wie dat weet, werkt anders — en de eerste twee kun je vooraf afvangen.
Zo ziet dat er bij Subanana uit:
- Zet je namen en jargon vooraf vast. In een woordenlijst leg je merknamen, personen en vakwoorden vast vóór de video draait. Dat scheelt de correctie die je anders twintig keer maakt.
- Kies de brontaal. Subanana ondersteunt meer dan 95 talen en vergelijkt doorlopend de spraakherkenningsmodellen om per brontaal het best presterende model te kiezen — je zit niet vast aan één leverancier.
- Loop de regels na. Een CPS-controle markeert regels die te snel of te traag lopen om comfortabel te lezen. Dat is een vaste regelcontrole, geen AI die twijfel aangeeft — zo'n functie hebben we niet en die claim doe ik dus ook niet.
- Voeg de niet-gesproken informatie toe. Dit blijft handwerk, ook bij ons. Wil je captions die aan de richtlijn voldoen, dan zet je muziek- en geluidsaanduidingen er zelf bij.
- Exporteer. SRT of VTT voor closed captions, of direct een video met ingebrande ondertiteling voor open captions — in één taal of tweetalig. Vertaal je de video, dan kan één SRT-bestand de originele tekst én de vertaling bevatten. Wil je dit eerst kort proberen, dan kan dat via de gratis AI-ondertitelgenerator.
Je kunt een ondertitelstijl bovendien één keer instellen en op elke volgende video toepassen, wat schilt als je een serie of een vaste kanaalstijl hebt. Twee eerlijke kanttekeningen: exporteren is de betaalde stap — gratis kijk je het resultaat vooraf na — en voor YouTube specifiek staat het volledige stappenplan in ondertitels toevoegen aan YouTube.
Veelgestelde vragen
Wat is caption in het Nederlands?
Twee dingen, afhankelijk van de context. Bij een social post: bijschrift. Bij video: ondertiteling — en dan specifiek de ondertiteling die ook geluiden en sprekers benoemt, in het Nederlands "ondertiteling voor doven en slechthorenden".
Wat is een caption?
In de videobetekenis: de tekstversie van alles wat je moet horen om de beelden te begrijpen — het gesproken woord plus de relevante geluiden. In de social-mediabetekenis: het stukje tekst dat je zelf onder je bericht typt.
Wat betekent caption in het Engels?
Het Engelse woord dekt beide ladingen die hierboven staan, plus nog een derde die je in kranten en musea tegenkomt: het onderschrift bij een afbeelding. De betekenis komt dus altijd uit de context, niet uit het woord zelf.
Wat is een goede caption?
Deze vraag gaat vrijwel altijd over de social-mediabetekenis, en dan is het antwoord een schrijfantwoord: kort, één gedachte, en de reden om te blijven kijken meteen in de eerste regel. Gaat je vraag over ondertiteling, dan is "goed" wél meetbaar: leesbare regellengte, correct getimed, namen goed gespeld, en de niet-gesproken audio benoemd.
Kort samengevat
Caption betekent bijschrift óf ondertiteling, en welke van de twee je bedoelt bepaalt het hele gesprek. Gaat het om video, onthoud dan dit: captions staan in dezelfde taal als de audio en benoemen ook wat je hóórt, subtitles zijn de vertaling, en een transcript is er om te lezen in plaats van te kijken.